Two deers touch noses in the snow

Znaczenie świadomości: etyka zwierząt kontra szowinizm gatunkowy i etyka środowiskowa

Rozdział poświęcony świadomości zwierząt przedstawia kilka istotnych argumentów, z których można wywnioskować, że wiele zwierząt posiada świadomość. Ponadto tekst Pragnienia zwierząt pokazuje dlaczego pragnienia czujących zwierząt nie mogą być postrzegane jako mniej istotne niż pragnienia ludzi. Z obu tych wniosków wynika, że świadomość gra istotną rolę w rozważaniach nad moralnością. Kwestia ta jest wyjaśniona w tekście.

 

Argument odwołujący się do istotności

Ten tekst wyjaśnia dlaczego posiadanie świadomości jest decydujące przy podejmowaniu decyzji co do poszanowania innych. Argument odwołujący się do istotności jest ważnym argumentem przeciwko szowinizmowi gatunkowemu, według którego tylko ludziom należy się pełny szacunek. Bycie w specjalnych stosunkach z innymi ludźmi lub posiadanie pewnych zdolności intelektualnych oprócz świadomości nie są istotne, gdy decydujemy jak mamy postępować wobec innych. Powinniśmy rozważać nasze postępowanie tylko wobec istot, którym możemy zaszkodzić lub pomoć – istot świadomych.

 

Dlaczego powinniśmy rozważać względy moralne w odniesieniu do istot czujących, a nie istot żywych?

Biocentryzm to pogląd wywodzący się z ekologii, który mówi, że powinniśmy mieć na uwadze los wszystkich żywych istot , w tym także roślin i istot niezdolnych do odczuwania. Ten tekst wyjaśnia, dlaczego najważniejszym czynnikiem jest świadomość, a nie sam fakt istnienia. Wyjaśnia on również dlaczego biocentryzm jest w rzeczywistości przykładem szowinizmu gatunkowego, ponieważ pozwala na odstępstwa w przypadku cierpień ludzi, ale już nie w przypadku zwierząt.

 

Dlaczego powinniśmy przywiązywać więcej wagi do istot czujących niż do ekosystemów

Według jeszcze innych poglądów ekologów, powinniśmy rozważać nasze moralne postępowanie wobec całych ekosystemów, a nie tylko wobec świadomych zwierząt. Ten tekst wyjaśnia, dlaczego powinniśmy dbać o indywidua, a nie systemy lub inne byty – konkretne (np., ekosystemy) jak i abstrakcyjne (np. gatunek), ponieważ nie są one czującymi istotami. Tekst wyjaśnia również dlaczego, jak i w przypadku biocentryzmu, moralny prymat ekosystemów jest niekonsekwentny i tendencyjny, tzn. nie obowiązuje, gdy cierpią ludzie; ale jest konsekwentnie utrzymywany, gdy cierpią zwierzęta.

 

Dlaczego w rozważaniach względów moralnych powinniśmy brać pod uwagę jednostki, a nie gatunki

Według innych, szeroko rozpowszechnionych wśród ekologów poglądów, należy szanować zwierzęta i rośliny, które są “wzorcowe” dla swojego gatunku, niezależnie od tego, czy te są zdolne do czucia, czy nie. Zgodnie z tymi poglądami należy chronić istotę tylko wtedy, gdy należy ona do rzadkiego gatunku. Zniewolenie i zabijanie zwierząt to uzasadnione metody do osiągnięcia tego celu, nawet jeśli to oznacza zabijanie zwierząt dla zachowania gatunków roślin. Ten tekst wyjaśnia jak tego typu poglądy nie uzwględniają istotnego dla rozważań o moralności czynnika – świadomości. Liczą się potrzeby istot czujących, a nie liczba istot.

Animal Ethics w innych językach